جمعه, 11 دی 1394 ساعت 14:20

چاقی و سرطان

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
با مدرن شدن جوامع، شیوع چاقی افزایش پیدا کرده است. شیوع چاقی در 25 سال اخیر دوبرابر شده و چاقی مشکل عمده سلامت در کشورهای پیشرفته شده است. حتی در کشورهای در حال توسعه مثل کشورهای آفریقایی و آسیایی شیوع بیماریهای مزمن مثل چاقی بالاتر از کمبودهای تغذیه ای و بیماریهای عفونی است.
اضافه وزن و چاقی خطر بسیاری از سرطانها را افزایش میدهد و علاوه بر آن خطر دیابت نوع 2، بیماریهای قلبی – عروقی، سکته مغزی، پرفشاری خون و هیپرلیپیدمی با چاقی افزایش می یابد. اضافه وزن و چاقی ارتباط روشنی با خطر سرطانهای کولون(روده بزرگ)، رحم، ادنوکارسينوم مری و پستان دارد و به احتمال زیاد خطر سرطان پانکراس، کیسه صفرا، تیروئید، تخمدان، دهانه رحم، سرطان پوست، لنفوم هوچکین و سرطان تهاجمی پروستات را نیز افزایش میدهد. مزید بر این، افزایش وزن در بزرگسالی موجب کاهش بهبود سرطان و نیز افزایش احتمال عود سرطان میشود.

اضافه شدن وزن دو علت عمده دارد:

1- کاهش مصرف انرژی بدن

2- افزایش دریافت انرژی

مصرف انرژی بعد از سی سالگی، به دلیل توقف رشد و اتمام تکامل و در پی تغییرمیزان هورمونها، کاهش می یابد و اگر دریافت انرژی تعدیل نشود، چاقی رخ خواهد داد. براین اساس، اگرچه کاهش مصرف انرژی در میانسالی طبیعی است اما اضافه شدن وزن غیرقابل پیشگیری نیست و با تعدیل کالری دریافتی میتوان آنرا کنترل کرد. ازطرف دیگر، مصرف انرژی را میتوان با افزایش فعالیت بدنی تاحدی افزایش داد.
گاهی تصور میشود که افزایش وزن همراه با افزایش سن به طور طبیعی می بایست در زندگی اتفاق بیفتد و با تهدید سلامت مرتبط نیست. باید خاطر نشان شود که افزایش وزن فیزیولوژیک مرتبط با سن، تنها مسئول بخش اندکی از این اضافه وزن است زیرا کاهش تدریجی نیاز به انرژی که از 19 سالگی شروع میشود در زنان 7 کیلوکالری در سال و در مردان سالانه 10 کیلوکالری است. به عبارت دیگر نیاز به انرژی در هر دهه تنها 5- 3% کاهش می یابد. به هرحال اگرچه وزن مطلوب میانسالان اندکی بالاتر از جوانان است اما چاقی میانسالی موجب افزایش خطر بسیاری از بیماریها در همان سن و بویژه در سالمندی میشود.ازجمله این بیماریها میتوان به افزایش کلسترول خون، فشارخون، بیماریهای قلبی-عروقی، دیابت و کاهش حافظه اشاره کرد.چاقی و سرطان
شروع میانسالی با تغییر شیوه زندگی همراه است که منجر به کاهش فعالیت بدنی میشود. به عنوان مثال، عموما افراد میانسال به مشاغلی منصوب میشوند که نیاز به فعالیت بدنی کمتری دارد. همچنین در تصور عموم، فعالیت هایی مثل کوهنوردی، دوچرخه سواری و رقص مخصوص جوانان است و میانسالان اگر به ورزشی تمایل یابند از انواع کم تحرک تری مثل پیاده روی است. هرچند باوجود مشغله فراوان میانسالان احتمال ورزش درآنها کمتر است اما تغییر دیدگاهها و اختصاص زمان کافی به فعالیت منظم در این سنین بسیار ضروری است.

یکی از مشکلات مرتبط با چاقی در زنان، افسردگی است. شیوع افسردگی در زنان چاق بالاتراست که بخشی ازآن با تصور نامناسب از وضع ظاهری مرتبط است و همچنین در بیماران مبتلا به بیماریهای صعب العلاج، اندازه افسردگی افزوده خواهد شد. ازطرف دیگر، افسردگی موجب کاهش اراده برای کنترل وزن میشود و داروهای ضدافسردگی نیز موجب چاقی میشوند. بنابراین رابطه افسردگی و چاقی دوطرفه است.
اضافه وزن در مردان 40ساله موجب کاهش عمر به میزان 3.1سال میشود که در زنان 3.3سال برآورد شده است. طبیعتا میزان کاهش عمر ناشی از چاقی در این سن بیشتر بوده و 7.1 سال در هر دو جنس برآورد شده است.
معمول ترین روش برای تعیین میزان چاقی استفاده از نمایه توده بدن یا BMI است که با تقسیم وزن بر مجذور قد محاسبه میشود. به طور کلی ، محدودة 24.9-18.5 کیلوگرم بر متر مربع در اکثر جوامع و برای بیشتر گروههای سنی قابل قبول است . این محدوده در کودکان متفاوت بوده و در سالمندان 27-24 در نظر گرفته شده است. در مطالعات اخیر نشان داده شده که نمایه توده بدن 40 یا بالاتر که نمایانگر چاقی است همراه با افزایش 52درصدی بیماری سرطان در مردان و 62 درصدی همین بیماری در زنان بوده است.
اگر نمایه تودة بدن شما بالاتر از 25 کیلوگرم بر متر مربع است باید از یک رژیم غذایی مناسب و افزایش فعالیت بدنی برای کاهش وزن خود استفاده کنید. اگر در گروه سنی 65-19سال هستید، نمودار زیر به شما در بررسی وضعیت وزنتان کمک خواهد کرد. چنانچه BMI شما در محدوده سبز قرار گیرد میتوانید مطمئن باشید که از اندام و وزن متناسبی برخوردارید. 
اما روش بهتر در تعیین خطر بیماریهای مرتبط با چاقی اندازه گیری دورکمر است. دورکمر باید در بزرگترین قطر کمری اندازه گیری شود. میزان مناسب آن در مردان کمتر از 102 و در زنان کمتر از 82 برآورد شده است. مقادیر بالاتر که نمایانگر افزایش چربی بویژه چربی احشایی بدن است موجب افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2، فشارخون بالا، چربی خون بالا و بیماری قلبی همچنین برخی از انواع سرطانها مثل سرطان پستان و رحم و تخمدان است.
ده درصد کاهش وزن در افراد چاق خطر بیماریها را کاهش میدهد. این کاهش باید به تدریج (هفته ای 0.5 تا یک کیلوگرم) و با اصلاح دائمی شیوه زندگی انجام شود. تغییر سبد غذایی که منجر به افزایش دریافت سبزی، میوه و کاهش دریافت چربیها، غذاهای سرخ کرده، سس ها  و غذاهای آماده میشود، بهترین راه کاهش وزن در همه سنین است. به علاوه، فعالیت بدنی باید افزایش یابد. اگرچه شرکت در یک فعالیت منظم ورزشی مثل پیاده روی، شنا، رقص، دوچرخه سواری یا کوهنوردی در همه سنین ضروری است اما تغییر شیوه معمول زندگی روزانه به شکلهای فعالتر نیز نباید فراموش شود. به عنوان مثال، به جای آسانسور از پله ها استفاده شود.

روشهای ساده زیر میتواند به کاهش وزن منجر شود:
• قبل هر وعده غذایی سالاد میل کنید.
• میان وعده های سالم مثل آبمیوه های طبیعی، چند عدد آجیل بی نمک، برگه میوه ها و یا یک لیوان شیر کم چرب میل کنید.
• از خرید غذاهای پرچرب، کره، روغن جامد، خامه و دسرهای پرکالری خودداری کنید.
• وقتی گرسنه هستید به خرید نروید.
• حداقل 5 روز هفته بیش از 30 دقیقه ورزش کنید.
• چربیهای گوشت را قبل طبخ جدا کنید و پوست مرغ را بکنید.
• از غذاهای آبپز و بخارپز استفاده کنید.
• آبمیوه های طبیعی و دوغ کم چرب را جایگزین نوشابه های صنعتی کنید.
• تماشای تلویزیون را به حداقل برسانید و هنگام تماشای تلویزیون، غذا میل نکنید.
• لبنیات کم چرب بویژه ماست مصرف کنید.
• به جای قند و شکر از توت خشک یا کشمش استفاده کنید.
• مصرف آب را به تدریج افزایش دهید و به 8 لیوان در روز برسانید.


توصیه هایی برای انتخاب بهتر غذا در رستوران:

  • برنج کمتری سفارش دهید.
  • اصراری بر تمام کردن غذا نداشته باشید و غذای اضافه را با خود به منزل ببرید.
  • در کنار غذای خود، سالاد، سبزی، زیتون و درصورت امکان میوه سفارش دهید.
  • ماست کم چرب را فراموش نکنید.
  • به جای نوشابه؛ دوغ کم نمک و کم چربی سفارش دهید.
  • آبمیوه های تازه که امروزه در رستورانها عرضه میشود انتخاب خوبی است. البته بدلیل وجود آلودگی احتمالی میکروبی، سالمندان، کودکان، بیماران سرطانی که در حال شیمی درمانی هستند و افراد با سیستم ضعیف ایمنی مثل مبتلایان به ایدز نباید از آنها استفاده کنند.
  • غذاهای آماده سنتی مثل آش، سوپ، عدسی، لوبیاپلو، عدس پلو و انواع خورشها بهتر از فست فودها هستند.
  • هرگز سیب زمینی سرخ کرده سفارش ندهید.
  • دررستورانها درخواست غذای رژیمی و کم چرب کنید. اگر این غذاها موجود نباشد، درخواست مکرر مردم موجب تشویق عرضه این غذاها میشود. درصورتیکه غذا چرب یا به هردلیل ازنظر شما نامناسب بود به همان دلیل به مسئول رستوران تذکر دهید.

 


نویسنده: فاطمه تورنگ ، کارشناس ارشد تغذیه با گرایش سرطان
خواندن 1166 دفعه آخرین ویرایش در جمعه, 25 دی 1394 ساعت 15:40

آخرین‌ها از فاطمه تورنگ

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

جستجو


 

تماس با ما:

تلفن:  22727620 الی 1

09392860035

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید