سرطان و عفونت

توسط aliadmin, بهمن ۹, ۱۳۹۶
تا به امروز ۱۰۰ سال است که در مورد منشاء عفونی بعضی سرطان ها تحقیق و پژوهش انجام گرفته و ۸۰ سال است که نظریه های بعضأ اثبات شده ای در این رابطه ارائه شده است. اما با وجود تمام این مطالعات، هنوز اثبات نشده است که هیچیک از عوامل عفونی به تنهایی و بدون همراهی دیگرعوامل محیطی و یا جسمانی بتواند ایجاد سرطان نماید.
به طور کلی تب های با منشاء ناشناخته که در موارد بسیاری به تشخیص سرطان در انسان منجر میشوند، میتوانند توسط ویروس ها ایجاد شده باشند.
در این مقاله برخی از مشهورترین عفونت هایی که به عنوان منشاء اصلی سرطانزائی در انسان شناخته شده اند و روش های پیشگیری از ابتلاء به آنها بررسی شده است.
پاپیلوما ویروس ( زگیل سازها):
این ویروس ها انتشار جهانی داشته و سبب انواع تومورهای پوستی و مخاطی می شوند و بنابراین ارتباط مستقیمی با بدخیمی های دستگاه تناسلی در زنان دارند. این ویروس ها از انواع مهره داران جدا شده اند. عفونت رایج و طبیعی این ویروسها زگیل است.
سه دسته از عفونت های جلدی پاپیلوما ویروس ها در بین جوامع شایع است.

۱ – زگیل جلدی:

۷۱% زگیل های جلدی در سنین دبستانی دیده می شوند. البته زگیل های پهن در سنین جوانی هم وجود دارند. این عفونت در افرادی که با گوشت سر و کار دارند (مانند قصاب ها) هم شایع است.

۲ – زگیل تناسلی:

زگیل تناسلی شایعترین بیماری منتقله از راه تماس جنسی در امریکا است که روز به روز شیوع آن افزایش می یابد و در حال حاضر نیز گزارشات مختلفی از افزایش این بیماری در بین زنان ایرانی در دسترس است. تماس نزدیک مهمترین راه انتقال زگیل های تناسلی ناشی از HPV می باشد. این عفونت در افرادی که باگوشت کار می کنند مانند قصاب ها هم شایع است . در مورد زگیل های تناسلی، اغلب بیماران سابقه عفونت های منتقله از راه تماس جنسی(مثل عفونت با کلامیدیا و یا سوزاک) را دارند.

۳ – عفونت تنفسی:

این عفونت نیز در کودکان و به صورت ابتلای تنفسی روی میدهد که اغلب اکتسابی بوده و در حین زایمان، ویروس وارد بدن نوزاد می شود. درصد بالایی از مادران این نوزادان سابقه عفونت HPV در دستگاه تناسلی خود را داشته اند. کودکان مبتلا به عفونت های عودکننده تنفسی باHPV ،اولین نوزاد مادران خود بوده و معمولا این مادران سن کمی دارند.

زگیل های عمقی پهن معمولا در جوانان دیده می شود و به قطر ۱ تا ۲ میلی متر هستند. این زگیل ها دردناک نبوده و روی دست ها دیده می شوند.

 

زگیل های سطحی پهن معمولا در کودکان دیده می شود و متعدد و با سطح صاف بوده و در صورت، گردن و دست ها هستند. زگیل های جلدی معمولا بدون علامت هستند، گاهی اوقات خونریزی و درد دارند و بندرت سرطانی می شوند.

زگیل های مقعدی تناسلی بی رنگ تا خاکستری بوده، و در فاصله بین مقعد تا واژن بیشتر به چشم میخورند. اندازه آن ها از کمتر از ۱ سانتی متر تا چندین سانتی متر مربع متغیر است. در مردان، تنه آلت تناسلی شایعترین مکان برای زگیل تناسلی است.

درگیری نواحی مقعد بستگی به نوع فعالیت جنسی افراد دارد. در مردان همجنس باز در این نواحی شیوع زگیل های تناسلی بسیار بیشتر از سایر مردان است. این زگیل ها ممکن است به فرم بدخیمی درآیند. ضایعات این افراد۳۰ برابر بیشتر از سایر افراد به سرطان مقعد تبدیل می شود.

در زنان محل شایع زگیل های تناسلی در اطراف یک سوم انتهائی واژن و با درجات کمتری در قسمت های بالائی واژن و در ناحیه کلیتوریس دیده میشود. این ضایعات معمولا در ۱۵% زنان مشاهده شده که با این علائم همراه هستند: درد شدید و کشیدگی در ناحیه انتهائی واژن، قرمزی محدود و یا منتشر در آن ناحیه و همچنین تحریک پذیری.

اندازه زگیل های تناسلی از قطر یک میلی متر تا یک سانتی متر بوده و رنگ آن ها از قهوه ای تا آبی می باشد. این خصوصیات زگیل های تناسلی هم در مردان و هم در زنان دیده می شود. تقریبا ۳/۴ بیماران مبتلا به زگیل های تناسلی بدون علامت هستند اما در مواردی خارش، سوزش، درد و کشیدگی وجود دارد واین بیماری ممکن است سبب علائم عصبی شدید بدلیل مقاربت دردناک در بیمار شود. بر اساس بررسی های انجام گرفته برروی زنان نازا، نتایج نشان داد که عفونت های با ویروس پاپیلوما خطر ابتلا به نازائی را افزایش می دهند.

زگیل های تناسلی خارجی بندرت ممکن است به سرطان تبدیل شوند و خطر عمده در مورد زگیل هائی است که در قسمت مخاطی داخلی بوجود می آیند.

نقش پاپیلوماویروس همچنین در ایجاد سرطان های پوست به اثبات رسیده است. چنانچه در بیمارانی که ضایعات پوستی ناشی از HPV دارند، این سلول ها خصوصا زمانی که در معرض نور خورشید قرار می گیرند، تمایل به بدخیمی دارند.

بسیاری از مطالعات اپیدمیولوژیکی و کلینیکی ثابت کرده است که انتقال ویروس از طریق تماس جنسی مهمترین عامل ایجاد سرطان دهانه رحم است. چنانچه این سرطان در بین دختران بدون رابطه جنسی، بسیار کم بوده و برعکس در افرادی که شریک های جنسی متعددی دارند خطر ابتلا و شیوع این سرطان بسیار زیاد است، خصوصا در زنانی که رابطه جنسی با مردی را داشته اند که وی در گذشته با زن مبتلا به سرطان دهانه رحم ارتباط داشته است.

البته عوامل دیگری نیز در ارتباط با سرطان سرویکس مطرح می شوند که عبارتند از سیگار،  روش های جلوگیری از بارداری، شرکای جنسی متعدد، عوامل تغذیه ای و عفونت های قبلی با سایتومگالوویروس.

آزمون های آماری نشان داده اند که خطر ابتلا به سرطان زبان در افرادی که HPV مثبت هستند ۶/۲۵% نسبت به گروه کنترل بیشتر است.

احتمال ارتباط بین سرطان پوست در سایر نقاط بدن از جمله پستان و ارتباط آن با HPV مطرح است اما هنوز شواهد کافی وجود ندارد.

عفونت های این ویروس در سایر نقاط بدن مانند سر و گردن نیز می توانند عامل سرطان باشند، بطور کلی سرطان های سر و گردن از نظر شیوع، ششمین سرطان در جهان هستند. به این ترتیب که ابتدا عفونت باکتریایی گوش میانی (با گوش درد) شروع شده و بدنبال آن با ورود HPV به سلول ها، ضایعه به سمت سرطانی شدن پیشرفت می کند

مصرف الکل و تنباکو بعنوان مهمترین عوامل خطر در ابتلا به این نوع سرطان ها مطرح هستند. اما در سال ۱۹۸۳ ارتباط بین این سرطان ها و ویروس پاپیلوما به اثبات رسید.

پیشگیری: 
از آنجائی که سرطان دهانه رحم یکی از عوامل مهم مرگ و میر زنان بوده و ۸۰% موارد سرطان سرویکس در کشورهای درحال توسعه دیده می شود، تلاش های فراوانی برای تولید واکسن بر علیه آن انجام گرفته و یا در حال انجام است. اینگونه سرطان ها اغلب در ارتباط با عفونتهای HPV می باشند، بنابراین واکسن های تولید شده بر علیه این ویروسها می توانند تا حد زیادی از ابتلا به سرطان دهانه رحم جلوگیری کنند. این واکسن ها تاثیری در افرادی که به سرطان پیشرفته سرویکس مبتلا هستند نداشته و حتی سیستم ایمنی آنها را ضعیف تر می کند. اثر بخشی این واکسن ها نیاز به پی گیری طولانی مدت افراد دارد که هنوز نتایج قطعی بدست نیامده است.
بر اساس آمار، در بین زنان ۱۵ تا ۲۵ ساله که هیچگونه سابقه رابطه جنسی نداشته اند، تزریق واکسن HPV سبب ایمنی آن ها نسبت به عفونت های ناشی از این ویروس ها می شود.
تاکنون به جز عدم تماس با ضایعات بیماران، روش پیشگیری قطعی شناخته نشده است. بکارگیری روش های مکانیکی جلوگیری از بارداری ( مثل استفاده از کاندوم) در مورد زگیل های تناسلی تا حدودی مانع انتقال عفونت می شود.

هرپس ویروس ها ( تبخال سازها):
این خانواده شامل ۸ عضو است که برخی از آنها باعث ایجاد تبخال ساده در انسان میشوند. این ویروس ها انتشار جهانی داشته و مخزن آن ها صرفأ انسانی است یعنی مستقیمأ از انسان به انسان منتقل میشوند. عفونت اولیه تبخال توسط تماس مستقیم با ترشحات دهانی و یا توسط ترشحات دستگاه تناسلی انتقال می یابد.عفونت های تبخال تناسلی بیشتر در جوامعی که دارای رفتارهای جنسی پرخطر هستند دیده می شود. عودهای مکرر در هر دو نوع عفونت وجود دارد. مطالعات زیادی در مورد ارتباط این ویروسها با سرطان های بافت پوششی حفره دهان و واژن انجام شده، اما نتایج بدست آمده هنوز برای اثبات ارتباط مستقیم آنها کافی نیست.
از عمده ترین خصوصیات هرپس ویروس ها قابلیت تغییر شکل دادن سلول ها توسط آنها است. این ویروس ها می توانند سلول ها را تغییر شکل داده و به سمت بدخیمی سوق دهند. بعنوان مثال میتوان از ویروسی به نام ابشتین بار نام برد که بعنوان عامل لنفوم، سرطان حلق و برخی بدخیمی های دیگر معرفی می شود.
با توجه به نوع فعالیت این ویروس ها، امروزه از آنها در درمان های ژن تراپی و به منظور تقویت اثر رادیوتراپی در درمان برخی سرطان ها خصوصأ سرطان ریه نیز استفاده میشود.
عفونت های ناشی از ویروس ابشتین بار انتشار جهانی دارد. این ویروس عامل بیماری منونوکلئوز عفونی در انسان بوده که بیشترین موارد وقوع عفونت در سنین کودکی و یا کهنسالی است. بین این ویروس ونوعی لنفوم (بورکیت) و کارسینوم نازوفارنکس (سرطان حنجره) ارتباط وجود دارد چنانچه در سلول های هر دو نوع تومور ژنوم ویروس کشف شده است.
بیماری منونوکلئوز عفونی اولین بار در اواخر قرن ۱۹ شناخته شد. علائم بالینی آن شامل تب، بزرگ شدن کبد و طحال، تغییرات در عقده های لنفاوی و دردهای شکمی است که در آن زمان بنام تب غده ای (glandular fever) نامگذاری شد. عفونت های اولیه ویروس معمولا بدون علامت است اما گاهی اوقات پیشرفت کرده و بصورت عفونت منونوکلئوز ظاهر می شود که معمولا خودبخود بهبود پیدا می کند.
ویروس تا ۱۸ ماه پس از اینکه علائم کلینیکی بیماری بهبود پیدا کند، در حلق بیماران یافت می شود. در ترشحات ۵۰% از افراد همجنس باز مبتلا به ایدز، ویروس ابشتن بار جدا می شود. آنتی ژن های ویروسی حتی در غدد پاروتید، سلول های پوششی دهانه رحم و رحم این افراد هم دیده شده است. این ویروس مانند سایر هرپس ویروسها بسیار حساس بوده، بنابراین در محیط خارج از بدن وجود ندارند. ابتلا به منونوکلئوز عفونی در اثر تماس فرد حساس با فرد دیگری که حامل سالم ویروس است اتفاق می افتد. بوسیدن راه دیگر انتقال ویروس است که این راه انتقال، بیشتر در جوانان دیده می شود.
اولین مورد ارتباط بین سرطان و منونوکلئوز عفونی در مورد لنفوم معده به اثبات رسید و ژنوم ویروس ابشتن بار در سلول های معده بیمار مبتلا به سرطان لنفاوی معده کشف شد.
در سال های اخیر مدارکی از ارتباط بین EBV و سایر سرطان ها نیز بدست آمده است و ثابت شده است که ویروس ابشتن بار در ایجاد لنفوم هوچکین نیز نقش دارد.
نتایج نشان داد که که اکثریت EBV مثبت ها در گروه سنی جوانتر (۴۴-۱۸سال) قرار داشتند وهمچنین تمام این افراد سابقه ابتلا به منونوکلئوز عفونی را در تاریخچه خود داشته اند.
پیشگیری:
بدلیل انتشار وسیع ویروس ابشتین بار، جداسازی و قرنطینه بیماران مبتلا به مونونوکلئوز عفونی ضروری به نظر نمی رسد و از آنجائی که تا چند ماه پس از بیماری، ویروس در خون وجود دارد، بنابراین بیماران حداقل ۶ماه پس از بهبودی نبایستی دهنده خون باشند. برای افراد در معرض خطر، خصوصا پرسنل ارتش، واکسیناسیون توصیه می شود.
هپادنا ویروسها: (کبد خورها)
هپاتیت Bو D:
سلول های کبدی بیشترین سلول هایی هستند که توسط ویروس هپاتیت B مورد تهاجم قرار می گیرند.
عفونت مزمن و یا پایدار با ویروس هپاتیت که معمولا در حاملین این ویروس دیده می شود، یکی از شایعترین عفونت های پایدار ویروسی در انسان است. تخمین زده می شود که بیشتر از ۲۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان به عفونت پایدار با ویروس هپاتیت B مبتلا هستند که بخش زیادی از آنها در آسیای شرقی و افریقای مرکزی ساکن هستند و این بیماری سالانه موجب مرگ بیش از نیم میلیون نفر می شود. این مناطق در حقیقت مناطق باشیوع بالای بیماریهای مزمن کبد و سرطان کبد می باشند که این مسئله از مشکلات مهم بهداشتی مردم ساکن این مناطق است.آمار نشان می دهد که ۱۰-۱% افراد معتاد تزریقی، بیماران همودیالیزی و افراد همجنس باز، حامل مزمن ویروس هپاتیت هستند چرا که این افراد بیشتر در تماس با ویروس می باشند.
اکثر افراد مبتلا به هپاتیت پایدار را جوانان تشکیل می دهند و تعداد مردان بسیار بیشتر از زنان می باشد. بیماران مبتلا به نقص ایمنی هم بیشتر از سایر افراد به هپاتیت پایدار مبتلا می شوند.
در مناطقی که ویروس در آنها بومی است (مثل ایران ) معمولا حدود ۳۵ سال پس از ابتلا به هپاتیت B میتوان بروز سرطان کبد را در فرد مبتلا مشاهده کرد.

هپاتیت C
راه انتقال ویروس هپاتیت C از طریق خون و نیز در معتادان تزریقی می باشد( استفاده از سرنگ مشترک) و این ویروس عامل هپاتیت مزمن، سیروز وسرطان کبد است.
احتمال می رود که التهاب ناشی از هپاتیت مزمن می توان در ایجاد سرطان کبد نقش داشته باشد.
بطور کلی ازشروع بیماری هپاتیت C تا پیدایش سرطان حدود ۱۰ تا ۲۰ سال فاصله زمانی وجود دارد و بیشتر درمردان دیده می شود.
رترو ویروس ها( لنفوم سازها):
شیوع عفونت های این دسته از ویروس ها با افزایش سن بالا می رود. ویروسی به نام HTLV-I از طرق مادر به جنین، تماس جنسی، سوزن آلوده و انتقال خون منتقل می شود. تغذیه با شیر مادر مهمترین راه انتقال عفونت از مادر به نوزاد است.
انتقال از طریق تماس جنسی بیشتر از مرد به زن است.
ویروس در سلول های تک هسته ای اسپرم دیده شده است بنابراین استفاده از کاندوم بهترین راه جلوگیری از انتقال می باشد
افرادی که وجود ویروس در بدنشان با روش های آزمایشگاهی به اثبات رسیده است:
۱- نبایستی دهنده خون باشند.
۲- نبایستی دهنده بافت، عضو و یا اسپرم باشند.
۳- زنان آنتی بادی مثبت نبایستی به کودکان خود شیر دهند.
۴- مردان در ارتباط جنسی می بایستی از کاندوم استفاده کنند.
هلیکوباکتر پیلوری:
باکتری هلیکوباکتر پیلوری عامل بسیاری از تغییرات التهابی و تغییرات پیش سرطانی دستگاه گوارش می باشد. بنابراین اختلالات نامبرده منشا عفونی داشته و با آنتی بیوتیک مناسب درمان می شوند.
هلیکوباکتر پیلوری انتشار جهانی دارد. تنها مخزن آن انسان بوده و تاکنون مخزن حیوانی و یا مخزن غذا، آب و یا خاک برای باکتری شناخته نشده است.

هلیکوباکتر از مدفوع جدا می شود، خصوصا در بچه ها و از آنجائیکه عفونتهای هلیکوباکتر شیوع زیادی در بین کودکان عقب مانده و یا مراکز بهزیستی در کشور های در حال توسعه دارد. احتمال انتقال دهان به دهان وجود دارد.انتقال عفونت از طریق تماس جنسی هنوز به اثبات نرسیده است
در کشورهای در حال توسعه معمولا در سنین کودکی باکتری در معده ماندگارمی شود. آمار نشان داده که ۹۰% کودکان قبل از سن ۵ سالگی آلوده می شوند. در امریکا موارد عفونت در کودکان بسیار کم بوده و شیوع عفونت بین ۰٫۵ تا ۱% می باشد.بطور کلی هم در جوامع پیشرفته و هم در کشورهای در حال توسعه شیوع عفونت های هلیکوباکتر پیلوری به وضعیت اقتصادی-اجتماعی و جمعیت افراد بستگی دارد.
باکتری می تواند برای سال ها در معده باقی بماند در حالیکه تنها التهاب مختصری در محل ایجاد کند. در تعداد زیادی از افراد این شکل مزمن بیماری معمولا بدون علامت است. عوامل میزبان و عوامل باکتری، هر دو در پیشرفت گاستریت (عفونت معده) دخیل هستند. بطور کلی ارتباط محکمی بین گاستریت مزمن، عفونت هلیکوباکتر پیلوری و زخم معده وجود دارد. به علاوه درمان اختصاصی بر علیه هلیکوباکتر پیلوری سبب بهبود این زخم ها شده است. ازآنجائی که گاستریت های مزمن سبب تحلیل رفتگی مخاط معده می شوند، بنابراین می توانند خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهند.
آمار نشان داده است که حدود ۵۰ تا ۸۰% بیمارانی که زخم های خوش خیم معده دارند، به عفونت های هلیکوباکتر پیلوری مبتلا هستند. این نسبت کمتر از بیماران دارای زخم اثنی عشر می باشد. این بیماران نیز با درمان آنتی بیوتیکی بهبود پیدا می کنند.هلیکوباکتر پیلوری و سرطان معده:
سرطان معده دومین عامل مرگ در افراد مبتلا به سرطان در جهان است. مهمترین عامل خطر در این بدخیمی ها, عفونت با هلیکوباکتر پیلوری می باشد. هلیکوباکتر پیلوری اولین باکتری است که بعنوان سرطان ساز توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) معرفی شده است.

از آنجائی که هلیکوباکتر پیلوری شایع ترین عامل گاستریت مزمن است و گاستریت مزمن هم بعنوان عامل خطر برای ابتلا به سرطان معده شناخته شده است، بنابراین نقش سرطانزائی هلیکوباکتر پیلوری به اثبات رسیده است.
کانسر معده در کشورهایی که عفونت های هلیکوباکتر پیلوری زیاد می باشد شایع تر است. آمار نشان داده که خطر کانسر معده در مبتلایان به عفونت هلیکوباکتر پیلوری ۶۰% است که این امر به منطقه جغرافیایی محل زندگی ارتباط دارد. به این ترتیب عفونت های مزمن هلیکوباکتر پیلوری سبب ایجاد سرطان معده می شوند. البته این تغییرات به زمان طولانی نیاز دارد، چنانچه ممکن است فاصله زمانی ۱۰ سال و یابیشتر بین ابتلا به عفونت هلیکوباکتر پیلوری و ابتلا به سرطان معده وجود داشته باشد.

پیشگیری از ابتلا به سرطان معده به راحتی بوسیله درمان آنتی بیوتیکی عفونت هلیکوباکتر پیلوری، قابل دستیابی است.

منابع:

http://www.cancer.org/cancer/cancercauses/othercarcinogens/infectiousagents/infectiousagentsandcancer/infectious-agents-and-cancer-bacteria

کتاب سرطان و عفونت ; دکتر منیره رحیم خانی

بدون دیدگاه


پاسخ دادن

Your email address will not be published فیلدهای اجباری با علامت مشخص شده اند

می توانید از تگ های HTML نیز استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

پنج × 2 =

محبوب ترین نوشته ها

لایک در فیس بوک